คำนวณสิทธิลาคลอด 120 วัน และลาช่วยเหลือคู่สมรส 15 วัน

★ นับรวม ★ และนี่คือจุดที่คำนวณผิดกันบ่อยที่สุด · มาตรา 41 วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 เขียนไว้ตรงตัวว่า “วันลาตามวรรคหนึ่ง ให้นับรวมวันหยุดที่มีในระหว่างวันลาด้วย” แปลว่าเป็นการนับวันตามปฏิทินติดต่อกัน ไม่ใช่การนับวันทำการ · ตัวอย่างที่กระทรวงแรงงานยกไว้ในคำชี้แจงเองคือ ลาตั้งแต่วันที่ 2 กันยายน 2568 ถึงวันที่ 8 ธันวาคม 2568 เท่ากับ 98 วัน และถ้าใช้สิทธิเต็ม 120 วัน จะไปสิ้นสุดวันที่ 30 ธันวาคม 2568 — เครื่องมือนี้คำนวณตามกติกาเดียวกันนี้ · ถ้าเครื่องมือใดตัดเสาร์อาทิตย์ออกให้ วันสุดท้ายที่ได้จะยาวเกินสิทธิจริงราวสองเดือน แล้วผู้ใช้จะขาดงานเกินสิทธิโดยเข้าใจว่าตัวเองยังลาอยู่ ซึ่งเป็นความเสียหายที่แก้ยาก

พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนที่ 74 ก วันที่ 7 พฤศจิกายน 2568 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่ 7 ธันวาคม 2568 แก้มาตรา 41 วรรคหนึ่งให้ลูกจ้างซึ่งเป็นหญิงมีครรภ์มีสิทธิลาเพื่อคลอดบุตรครรภ์หนึ่ง<b>ไม่เกิน 120 วัน</b> (เดิม 98 วัน) และแก้มาตรา 59 ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานตลอดระยะเวลาที่ลา <b>แต่ไม่เกิน 60 วัน</b> (เดิม 45 วัน) · ★ ทั้งสองมาตราลงท้ายว่า “หรือตามจำนวนวันที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา” และ “หรือตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา” ★ แปลว่าตัวเลข 120 และ 60 เปลี่ยนได้ด้วย พระราชกฤษฎีกาโดยไม่ต้องแก้พระราชบัญญัติ — ถึงวันที่เราตรวจ (12 สิงหาคม 2569) ยังไม่พบพระราชกฤษฎีกาที่ออกตามความในสองมาตรานี้ แต่ผู้ใช้ควรตรวจซ้ำเองก่อนยื่นใบลา · วันลาเพื่อคลอดบุตรนี้รวมวันลาเพื่อไปตรวจครรภ์ก่อนคลอดบุตรด้วยตามวรรคสอง · สำหรับส่วนที่เกิน 60 วัน คำชี้แจงของกระทรวงแรงงานระบุว่าลูกจ้างหญิงซึ่งเป็นผู้ประกันตนยังมีสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตร เหมาจ่ายในอัตราร้อยละ 50 ของค่าจ้าง ตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533 มาตรา 67 ทั้งนี้ให้ตรวจสอบสิทธิและเงื่อนไขกับสำนักงานประกันสังคมโดยตรง เพราะเราไม่ได้ยืนยันหลักเกณฑ์ฝั่งประกันสังคมเองในรอบตรวจนี้

มาตรา 41/1 ซึ่งเพิ่มเข้ามาโดยฉบับที่ 9 เขียนว่า “ให้ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อช่วยเหลือคู่สมรสซึ่งคลอดบุตรครรภ์หนึ่งได้ไม่เกินสิบห้าวัน โดยใช้สิทธิก่อนหรือในวันที่ลาภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่คลอดบุตร” และมาตรา 59/2 ให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างตลอดระยะเวลาที่ลา แต่ไม่เกิน 15 วัน · ★ ระวังอย่าสลับสองตัวเลขนี้ ★ <b>15 วันคือจำนวนวันลา</b> ส่วน <b>90 วันคือเส้นตายของการใช้สิทธิ</b> ไม่ใช่จำนวนวันที่ลาได้ · ตัวอย่างที่กระทรวงแรงงานยกไว้คือ คู่สมรสคลอดบุตรวันที่ 10 ธันวาคม 2568 ถ้ายื่นขอลาภายหลังวันที่ 10 มีนาคม 2569 นายจ้างมีสิทธิปฏิเสธได้เพราะเกิน 90 วัน เครื่องมือนี้จึงคำนวณเส้นตายนั้นให้ · การลาจะลาติดต่อกันหรือลาเป็นช่วง ๆ ก็ได้ และถ้าลาติดต่อกันให้นับรวมวันหยุดที่มีในระหว่างนั้นด้วยเช่นเดียวกับลาคลอด

★ ใช้กับข้าราชการไม่ได้ ★ เครื่องมือนี้อิงพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ซึ่งใช้กับลูกจ้างภาคเอกชน ส่วนการลาของข้าราชการอยู่ภายใต้ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการลาของข้าราชการ ซึ่งเป็นคนละฉบับและเรายังยืนยันฉบับแก้ไขล่าสุดไม่ได้ จึงจะไม่เอาตัวเลข 120 วันของลูกจ้างเอกชนไปใช้แทน ให้ถามหน่วยงานต้นสังกัดของท่าน · ส่วนสิทธิลาต่อเนื่องเพื่อเลี้ยงดูบุตร มาตรา 41 วรรคสี่กำหนดว่าลูกจ้างหญิงซึ่งใช้สิทธิลาเพื่อคลอดบุตรตามวรรคหนึ่งแล้ว มีสิทธิลาต่อเนื่องเพื่อเลี้ยงดูบุตรได้อีกไม่เกิน 15 วัน ในกรณีที่บุตรมีภาวะการเจ็บป่วยที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคแทรกซ้อน มีความผิดปกติ หรือมีภาวะความพิการ โดยต้องแสดงใบรับรองแพทย์แผนปัจจุบันประกอบการลา ★ ตัวบทเขียนว่า “ใบรับรองแพทย์แผนปัจจุบัน” เฉย ๆ ไม่ได้เขียนว่า “ชั้นหนึ่ง” ★ และมาตรา 59/1 กำหนดให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างในอัตราร้อยละ 50 ของค่าจ้างสำหรับวันที่ลา · เราไม่ตัดสินแทนว่าบุตรของท่านเข้าเงื่อนไขหรือไม่ เพราะตัวบทให้แพทย์เป็นผู้วินิจฉัย